Hoe de negativity bias ongemerkt je organisatiecultuur vormt
De weekstart met een glimlach beginnen
Je zet je tas neer, ploft naast een collega en sluit net op tijd aan. De weekstart is al begonnen, en je direct leidinggevende staat weer voor de groep en zonder omhaal wordt er gestart.
Wat niet liep vorige week.
Waar dingen zijn blijven liggen.
Wat echt beter moet.
Je knikt, net als de rest van de groep. Dit is hoe het meestal gaat. Niet per se negatief bedoeld, eerder logisch en even met de neus op de feiten gedrukt. Er is werk te doen, we moeten aan de bak en er zijn dingen die om aandacht vragen. Dus daar wordt mee begonnen.
Maar door dáármee te beginnen, zet je ongemerkt ook iets anders in gang: de toon van de dag krijgt al snel een wat negatievere lading.
Het bovenstaande voorbeeld van de weekstart, is natuurlijk toepasbaar op veel meer situaties. Vergaderingen, organisatiebrede presentaties of zelfs kleine 1-1’s staan vol met “laten we het snel even hebben over wat we nog moeten doen”, aandachtspunten of processen die efficiënter kunnen. Allemaal volkomen logisch, want werk vraagt overzicht, voortgang en soms bijsturing. Maar als de focus vooral ligt op wat nog niet goed is, start de dag dan niet al snel vanuit een negatieve bril, en sta je dan niet direct al -1 achter?
“Een team onthoudt zelden het complete overleg, maar wel de toon waarmee het begon.”
Waarom doen we dit?
Het grappige, of juist misschien lastige is, dat mensen zo zijn ingesteld dat we meer vatbaar zijn voor negatieve verhalen, want die krijgen van nature meer aandacht van ons brein. In de psychologie wordt dit ook wel de negativity bias genoemd: negatieve informatie weegt zwaarder en blijft langer hangen dan positieve informatie.
En wat blijft hangen, nemen we mee. In hoe we praten, reageren, naar ons werk kijken, en misschien zelfs wel in wat we mee naar huis nemen.
Dit ga je vanzelf terug zien op de werkvloer.
Want als dit al de toon is op maandagochtend, is het niet zo gek dat mensen die dezelfde houding (vaak onbewust) meenemen naar de rest van hun dag:
Het wordt dan makkelijker om te benoemen wat niet klopt in het plan van je collega, dan om te kijken wat er wél goed is aan het idee. Gesprekken zullen sneller gaan over wat beter moet, dan over wat al in beweging is.
Op die manier gaat deze negatieve sfeer zich in de cultuur nestelen, een cultuur waarin negatief kritisch zijn de norm wordt, en waar elkaar een compliment geven, misschien wel langzaam minder vanzelfsprekend wordt. Terwijl je van af en toe een schouderklopje geen blessure krijgt hoor.
Niet omdat mensen zelf negatief zijn, (los van de uitzonderingen), maar omdat dat is wat ze continu zien en horen als vertrekpunt.
Even de spiegel voor houden
Want als dit het startpunt is, in een weekstart, een overleg of een presentatie, wat geef je dan eigenlijk mee aan je team? Welke toon zet je? Waar richt je de aandacht op? En misschien nog belangrijker: wat nemen jouw mensen daarvan over?
Niet eens bewust, maar omdat gedrag nou eenmaal besmettelijk is.
En dus de vraag, ook gewoon aan jezelf: Hoe begin jij? Waar leg jij de nadruk op, aan het begin van de dag, in een overleg of aan de start van een gesprek?
En waar zou je misschien wel iets anders kunnen doen? Niet door problemen te negeren, maar door juist bewust te kiezen wat je als eerste zichtbaar maakt.
De rol van leiderschap
Leiders bepalen niet alleen wat er besproken wordt, maar vooral waar de aandacht als eerste naartoe gaat. Mensen zijn kuddedieren, en gedrag is besmettelijk. Wat we hiermee zeggen, is dat mensen elkaar gaan kopiëren. Dus als een leidinggevende steeds begint met wat niet goed gaat, neemt het team dat over. Niet eens met opzet, maar subtiel sluipt het erin.
Onderzoek laat zien dat leiders een exponentiële impact op cultuur hebben:
Eén leidinggevende beïnvloedt gemiddeld direct 10 teamleden, zij kopiëren onbewust 40% van zijn gedragspatronen en ze behandelen elkaar zoals hij hen behandelt.
Een simpele interventie: draai de volgorde eens om!
Wat als je het gewoon eens probeert?
Begin een overleg met:
“Ik ben blij met wat we vorige week hebben neergezet.”
“Wat ging er goed deze week?”
“Waar zijn we goed naar op weg?”
onze klanten
Wij hebben met trots gewerkt voor o.a.:
hebt een vraag, of je
wilt gewoon iets kwijt?
Schrijf het van je af.
e-mail: info@aaim.nl