ONDERZOEK ANGSTCULTUUR EN SOCIALE VEILIGHEID
genuanceerd kijken naar een complex vraagstuk
Zonder snelle labels. Met een eerlijk beeld van wat er écht speelt.
Soms zijn de signalen subtiel. Mensen spreken zich minder uit. Kritiek wordt pas achteraf gedeeld. Teams vermijden lastige gesprekken en leidinggevenden voelen dat er iets speelt, maar krijgen er geen grip op.
Maar soms zijn signalen veel duidelijker. Er wordt geschreeuwd. Mensen voelen zich geïntimideerd. Macht wordt gebruikt om kritiek te onderdrukken. Verzuim loopt op of medewerkers vertrekken omdat de situatie onhoudbaar wordt.
In zulke situaties is de vraag niet altijd óf sprake is van sociale onveiligheid. De vraag is vaak: hoe ernstig is het, wat houdt het in stand en wat vraagt dit van de organisatie?
Juist daar gaat het regelmatig mis…
Sommige organisaties grijpen te laat in en normaliseren signalen die aandacht vragen. Andere organisaties trekken juist te snel conclusies waardoor onrust ontstaat rond een probleem dat minder groot blijkt dan gedacht.
Het herkennen van sociale onveiligheid vraagt daarom meer dan een vragenlijst of een paar gesprekken. Het vraagt om nuance, ervaring en zorgvuldig onderzoek.
HERKEN JE ÉÉN OF MEER VAN DEZE SIGNALEN?
✓ Mensen spreken zich minder uit in overleggen
✓ Feedback voelt spannend of wordt vermeden
✓ Problemen worden pas besproken wanneer ze escaleren
✓ Er ontstaan eilandjes of informele groepen
✓ Coalitievorming tegen leidinggevenden (on)terecht
✓ Medewerkers houden zich zichtbaar in
✓ Verzuim of verloop neemt toe
✓ Leidinggevenden krijgen moeilijk zicht op wat echt speelt
✓ Dezelfde spanningen of conflicten blijven terugkomen
Eén signaal zegt weinig. Soms wordt een probleem onderschat en soms juist overschat. Maar meerdere signalen samen vertellen vaak een ander verhaal.
“Het herkennen en erkennen van sociale onveiligheid vraagt om deskundigheid, ervaring en zorgvuldig onderzoek.”
Sociale veiligheid ziet er overal anders uit, verlies de context niet uit het oog!
In sommige organisaties zit sociale onveiligheid in subtiele patronen. In andere organisaties gaat het om duidelijke signalen zoals machtsmisbruik, intimidatie of grensoverschrijdend gedrag. Vaak ligt de werkelijkheid ergens daartussen.
Waarom keren bepaalde spanningen steeds terug? Welke ongeschreven regels bepalen hoe mensen met elkaar omgaan? En welke structuren versterken gedrag zonder dat iemand zich daar bewust van is?
Daarom kijken wij verder dan incidenten of losse ervaringen. Wij onderzoeken de dynamiek onder de oppervlakte en brengen in beeld welke mechanismen sociale veiligheid versterken of juist onder druk zetten.
Wij combineren onder andere:
✓ Interviews
✓ Teamsessies
✓ Cultuurmetingen
✓ Analyse van patronen en onderstroom
✓ Document- en structuuranalyse
Niet om een rapport te maken. Maar om te begrijpen wat een organisatie nodig heeft.
GEEN RAPPORT VOOR IN DE BUREAULA
Veel organisaties investeren in onderzoek en ontvangen vervolgens een rapport met conclusies en aanbevelingen. Maar een rapport verandert gedrag niet.
Juist na het onderzoek begint vaak de belangrijkste fase: hoe zorg je dat inzichten niet blijven hangen op papier? Afhankelijk van de situatie ondersteunen wij organisaties bijvoorbeeld bij:
Dynamiek doorbreken
Patronen stoppen die sociale onveiligheid in stand houden. Gerichte interventies die passen bij de ernst en dynamiek van de situatie.
Rust en richting brengen
Verwachtingen, samenwerking en gedrag opnieuw expliciet maken en normaliseren. We werken toe naar het nieuwe normaal.
Structureel versterken
Sociale veiligheid verankeren in leiderschap, overlegstructuren en dagelijkse werkwijzen. De structuren waarin mensen werken vormen het gedrag.
Een voorbeeldcase…
Een organisatie kreeg meerdere signalen over sociale onveiligheid.
Medewerkers spraken over spanning, onvoldoende steun vanuit leidinggevenden en een groeiend gevoel van wantrouwen. De eerste reactie was logisch: er moest gekeken worden naar het functioneren van één leidinggevende.
Tijdens het onderzoek ontstond een ander beeld.
Het ene team ervaarde een veilige en collegiale werkomgeving, terwijl een ander team sprak over afstand, onzekerheid en onvoldoende houvast. Signalen werden steeds vaker buiten formele overleggen besproken. Onzekerheid over rollen en toekomst zorgde ervoor dat aannames en frustraties zich begonnen te versterken.
De vraag verschoof daardoor van:
“Wat gaat er mis tussen mensen?”
naar:
“Welke patronen, keuzes en structuren maken dit mogelijk?”
Want sociale onveiligheid ontstaat lang niet altijd doordat iemand zich onveilig gedraagt. Soms ontstaat het doordat signalen te lang blijven liggen, verantwoordelijkheden onduidelijk zijn of mensen het gevoel krijgen dat zij er alleen voor staan.
De eerste verklaring is vaak de meest logische, maar niet altijd de juiste. Juist in dat verschil ontstaat het inzicht dat nodig is voor echte verandering.
WAAROM AL MEER DAN 40 ORGANISATIES VOOR AAIM KOZEN
✓ Geen snelle labels of modetermen
✓ Geen standaard cultuurmodellen
✓ Onafhankelijk en buiten het conflict
✓ Praktische aanbevelingen die direct toepasbaar zijn
✓ Focus op duurzame verandering
✓ Ruime ervaring binnen veel sectoren
✓ Niet alleen kijken naar gedrag, maar ook naar de context waarin gedrag ontstaat
Gratis Quickscan
Wij hebben een gratis quickscan sociale veiligheid ontwikkeld. Met deze scan wordt gemeten in hoeverre (waarschijnlijk) sprake is van een gebrek aan sociale veiligheid of een angstcultuur. Een simpele vragenlijst die je alleen of samen met collega’s kunt doorlopen. Het invullen kost ongeveer 10 minuten tot een kwartiertje.
Is die scan 100% accuraat? Zeker niet, maar het is wel een goede eerste indicatie. Aan de hand van de uitkomsten kan worden bepaald of actie nodig is. Vul de scan in en zie gelijk de resultaten. Komt er een hoge score uit de scan en wil je verdere hulp? Neem dan contact met ons op.
In totaal is een score van 100 punten mogelijk. Belangrijk! Een score van meer dan 35 punten geeft aanleiding tot verder onderzoek. Naar de scan!
onze klanten
Wij hebben met trots gewerkt voor o.a.:
BLOGs
Hoe de negativity bias ongemerkt je organisatiecultuur vormt
Hoe de negativity bias ongemerkt je organisatiecultuur vormtDe weekstart met een glimlach beginnen Je zet je tas neer, ploft naast een collega en sluit net op tijd aan. De...
De Braak!
De Braak, het trainingsinstituut dat al meer dan driehonderd jaar hetzelfde inzicht nét iets anders brengt Wij hebben opnieuw een leiderschapstraining gelanceerd waarin...
hebt een vraag, of je
wilt gewoon iets kwijt?
Schrijf het van je af.
e-mail: info@aaim.nl